De of het? Omcirkel het lidwoord bij zes dieren

Op dit werkblad de of het voor kleuters staan zes kaartjes met dieren: een hert, een gier, een eend, een nijlpaard, een koala en een zwaan. Onder elk plaatje staan twee ovalen woordjes naast elkaar, de en het. Het kind zegt de naam van het dier hardop, luistert welk lidwoord er vanzelf voor komt en omcirkelt dat woordje. Er wordt niets geschreven en niets gelezen; het blad vraagt alleen om zeggen, luisteren en omcirkelen. Zes dieren, zes keuzes, één potlood.

Of een woord een de-woord of een het-woord is, leert een kind niet uit een regel maar uit horen en nazeggen. Daarom staat het hardop zeggen vooraan in de opdracht: wie het hert zegt, hoort dat de hert vreemd klinkt. Voor kinderen die thuis een andere taal spreken, is dit een van de lastigste stukjes Nederlands, en de SLO-kerndoelen voor de kleuterperiode noemen het lidwoord bij de ontwikkeling van woordenschat en zinsbouw. De leerkracht let erop dat het kind eerst zegt en dan pas omcirkelt, en niet omgekeerd, en ziet aan een verkeerd rondje precies welk dier nog los in het geheugen zit. Omdat elke kaart maar twee keuzes heeft, kan het kind nooit vastlopen: twijfel is een reden om het woord nog een keer te zeggen.

Print de PDF gratis en gebruik het blad als korte mondelinge opwarmer in de kring in plaats van stil werk, want het zeggen is de kern. De makkelijke versie heeft vier kaartjes, de moeilijke versie zet acht kleinere kaartjes op één blad. Kiest het kind het lidwoord met zekerheid, dan zet de pagina husselzinnen die kleine woordjes terug in hele zinnen, en enkelvoud en meervoud kijkt naar het andere eind van het zelfstandig naamwoord.