De of het? Vier grote plaatjes om het lidwoord te omcirkelen

Vier grote kaarten, meer past er niet op. Op dit werkblad de of het voor kleuters staan de dieren twee bij twee, elk op een ruime kaart met een genummerd hoekje. De plaatjes zijn groot afgedrukt, zodat een kind dat nog niet leest het dier meteen herkent. Onder elk plaatje staan twee ovalen woordjes naast elkaar, de en het, en het kind omcirkelt er één. Er wordt niets geschreven en niets gelezen: het blad vraagt alleen om zeggen, luisteren en een rondje zetten. Vier dieren, vier keuzes, en genoeg wit eromheen om er in de kring bij stil te staan.

Of een woord een de-woord of een het-woord is, leert een kind niet uit een regel maar uit horen en nazeggen, en daarom staat het hardop zeggen voorop. Met maar vier kaarten kan de leerkracht elk woord één voor één met de groep doen, en blijft er tijd over om te vragen waarom het ene wel en het andere niet klinkt. Voor kinderen die thuis een andere taal spreken, is het lidwoord een van de lastigste stukjes Nederlands; de SLO-kerndoelen voor de kleuterperiode noemen het bij woordenschat en beginnende zinsbouw. De leerkracht let erop dat het kind eerst zegt en dan pas omcirkelt, en niet omgekeerd, en ziet aan een fout rondje precies welk dier nog los in het geheugen zit.

Print de PDF gratis en gebruik het blad als korte mondelinge opwarmer in de kring in plaats van als stil werk, want het uitspreken is de kern van de opdracht. Vier kaarten duurt ongeveer vijf minuten. Gaat het vlot, dan zet de versie met acht plaatjes dezelfde opdracht kleiner en dubbel zo lang neer, geschikt voor zelfstandig werken. Enkelvoud en meervoud kijkt naar het andere eind van hetzelfde zelfstandig naamwoord, en husselzinnen zet die kleine woordjes daarna terug in hele zinnen.