Alfabetische volgorde op de tweede letter: als woorden gelijk beginnen

Twee paren op dit blad beginnen met dezelfde letter. Op dit werkblad alfabetische volgorde voor groep 3 staan zes kaartjes met speelgoed onder een letterstrook van a tot en met z, elk met een oranje stippelcirkel rechtsboven, en onderaan zes genummerde schrijfregels. Bij vier van de zes woorden is de beginletter dus niet genoeg om te beslissen: het kind moet naar de tweede letter kijken om te weten welk woord voorgaat. Het nummert alle zes de kaartjes van 1 tot 6 in de cirkels en schrijft de woorden daarna in die volgorde over op de regels eronder.

Dit is de stap waarop alfabetiseren pas echt een procedure wordt in plaats van een gevoel. Zolang alle woorden met een andere letter beginnen, kan een kind de klus klaren door zes keer één letter op te zoeken. Zodra twee woorden gelijk beginnen, moet het de vergelijking uitstellen naar de volgende positie, en dat is de regel die in elk woordenboek en elke naamlijst geldt. De SLO-kerndoelen voor groep 3 noemen bij taalbeschouwing het opzoeken en ordenen van woorden op alfabet, en dit blad brengt daar de eerste uitzondering in aan. De leerkracht ziet aan een omgedraaid paar dat het kind wel de gelijke beginletter heeft opgemerkt maar de tweede letter op gevoel heeft gekozen; de strook bovenaan geldt daar net zo goed voor.

Print de PDF gratis en laat het kind bij de twee lastige paren de eerste letter met een vingertop afdekken, zodat alleen de rest van het woord nog te zien is; dan wijst de tweede letter zichzelf aan. Zes kaartjes met twee lastige paren is genoeg voor één keer. Is dit te veel, dan hebben de versies met vier kaartjes allemaal verschillende beginletters, met of zonder schrijfregels eronder. Wie hierna woorden op een andere eigenschap wil sorteren, gaat door naar woordsoorten, en schrijf het woord bij het plaatje oefent de spelling van dezelfde woorden.