Rekenpiramide van boven naar beneden: aftrekken in plaats van optellen

De topsteen is deze keer ingevuld en de onderste rij niet. Op het blad staan zes rekenpiramides van drie lagen, twee naast elkaar in drie rijen. In elke piramide zijn drie getallen gegeven: de top, een steen in de middelste laag en een steen onderin; de andere drie stenen hebben een oranje stippelrand en zijn leeg. De regel blijft dezelfde en staat bovenaan: elke steen is de som van de twee stenen eronder. Omdat de top nu bekend is, moet het kind die regel omkeren en van de top de bekende buursteen aftrekken om de andere te vinden. De toppen lopen tot twintig.

Dit blad haalt het aftrekken uit een som en zet het in een plaatje. De vraag is niet 17 min 9 maar welke steen er naast de 9 hoort om samen 17 te worden, en dat is dezelfde bewerking met een ander gezicht: de ontbrekende term. Na de middelste laag herhaalt het trucje zich een verdieping lager, dus het kind moet zijn eigen antwoord meteen weer gebruiken en kan een fout niet verstoppen. De SLO-kerndoelen voor groep 3 noemen het optellen en aftrekken tot twintig en het inzicht dat die twee bij elkaar horen. De leerkracht ziet aan de middelste laag of het kind aftrekt of aanvult, want beide werken en het verschil zegt iets over hoe het kind rekent.

Print de PDF gratis en laat het kind bij de eerste piramide hardop zeggen wat het doet voordat het schrijft; daarna gaan de andere vijf meestal vanzelf. Wie vastloopt, mag de som andersom proberen: welk getal moet erbij om de top te halen. De gewone rekenpiramide tot 20 vult de onderste rij in en laat het kind optellen naar boven, en dat is de stap terug. Het blad met de ontbrekende steen onderin laat de rest van de basis wel staan en haalt er maar een weg. De rekenpiramide tot 100 is de versie voor groep 4.