Tegenstellingen in een zin: maak de zin af met het tegenovergestelde

Elk van de zes rijen op dit blad begint met een korte zin rond niet of geen: De slak is niet snel. De veer is niet zwaar. Luuk is vandaag niet verdrietig. De citroen is niet zoet. De sneeuwvlok is niet heet. De maan schijnt. Het is geen dag. Links in de rij staat een plaatje van de slak, de veer, een lachend gezicht, de citroen, de sneeuwvlok of de maan, en onder de zin wacht een tweede regel om af te maken: Hij is, Zij is, Het is, met een schrijfregel en een punt. Het kind schrijft het tegenovergestelde van het woord na niet of geen, langzaam, licht, blij, zuur, koud, nacht, en kiest uit een bank van zes woorden in een gestippeld kader bovenaan. Zes zinnen, zes bankwoorden, geen woord dubbel. Dit is de zinversie van de familie tegenstellingen.

De zin met niet maakt van een los woordpaar een stukje taal dat het kind al gebruikt: als iets niet snel is, dan is het langzaam. Dat is iets anders dan woorden op kaarten koppelen, want het kind moet het sleutelwoord in de zin vinden, de betekenis vasthouden en de tegenpool in een nieuwe zin zetten. Het plaatje naast elke rij bevestigt het antwoord zonder het woord te verklappen: de slak ziet er langzaam uit, de citroen zuur. De SLO-kerndoelen voor groep 3 noemen bij lezen het begrijpen van eenvoudige zinnen, en bij woordenschat het gebruiken van woorden in een passende zin. De leerkracht luistert of het kind de hele eerste zin hardop leest voordat het schrijft; het woord na niet is het enige dat telt, en dat vinden is het leeswerk.

Print er één per kind; de schrijfregel in elke rij is een volledige drielijnsregel, dus het blad dient ook als zinnen overschrijven. Het basisblad oefent dezelfde paren op kale kaarten zonder zin, en het blad zonder woordenbank laat het kind beide woorden van elk paar zelf vinden. Gebruik dit blad na de kaarten en voor de paren.