Tegenstellingen met on-: maak het tegenovergestelde woord

Eén voorvoegsel, acht woorden: dat is dit blad voor groep 4, het laatste in de familie tegenstellingen. Bovenaan staat één pil met on-, en daaronder lopen acht genummerde banen met links een woord: handig, gezond, aardig, rustig, eerlijk, zeker, beleefd en veilig. Naast elk woord staat een dubbele pijl en dan een schrijfregel met drie lijnen. Het kind zet on- voor het woord en schrijft het hele nieuwe woord op de regel: onhandig, ongezond, onaardig, onrustig, oneerlijk, onzeker, onbeleefd, onveilig. Het voorvoegsel is voor alle acht hetzelfde, dus de hele aandacht gaat naar het aan elkaar schrijven en het hardop horen dat het nieuwe woord echt bestaat.

De tegenstellingen van groep 3 waren aparte woorden: heet en koud, groot en klein. Dit blad laat de andere manier zien waarop het Nederlands een tegenstelling maakt: door een ontkennend voorvoegsel voor een woord te zetten dat het kind al kent. Dat is de woordvorming waar groep 4 mee begint, en het werkt het best als het kind hoort dat on- niet betekent: onaardig is niet aardig, onveilig is niet veilig. De SLO-kerndoelen voor groep 4 noemen bij taalbeschouwing het herkennen van voor- en achtervoegsels en wat ze met een woord doen. De leerkracht let op twee fouten: een kind dat alleen on- op de regel zet in plaats van het hele woord, en een kind dat on- los van het woord schrijft, met een spatie ertussen.

Het print als één net vel met een naamregel en is na te kijken tegen de pil met on- bovenaan. Het blad hoort na de familie voor groep 3, het basisblad, het blad met zinnen en het blad tegengesteld of hetzelfde, omdat het ervan uitgaat dat het kind al weet wat een tegenstelling is en nu de bouwregel nodig heeft. Combineer het met een blad over samenstellingen als de klas woorddelen verzamelt.