De of het? Sorteer acht woorden in twee bakken

Er staat geen enkel plaatje op dit blad. Bovenaan liggen acht woordkaartjes voor speelgoed door elkaar, en daaronder staan twee bakken naast elkaar: de ene draagt het bordje de, de andere het bordje het. In elke bak lopen gestippelde schrijfregels, genoeg voor de woorden die erin horen. Het kind leest elk woord, zegt het met het lidwoord ervoor hardop en schrijft het over in de bak waar het thuishoort. Omdat er niets te zien is, valt er ook niet op een plaatje te leunen: het woord zelf, en wat het oor ervan vindt, is alles wat er is.

Dit is de enige de-of-hetpagina waarop gelezen en geschreven wordt in plaats van omcirkeld, en daarom hoort hij bij groep 3 en niet bij de kleuters. Welk lidwoord bij een woord hoort, valt in het Nederlands niet af te leiden uit een regel; het is opgeslagen taal, en die komt binnen door het vaak genoeg te horen en te zeggen. Alle acht de woorden naast elkaar zetten helpt daarbij, want de bakken maken zichtbaar hoeveel woorden de krijgen en hoe weinig het. De SLO-kerndoelen voor groep 3 noemen bij taalbeschouwing het herkennen van het lidwoord als woordje voor het zelfstandig naamwoord. De leerkracht luistert vooral, want een kind dat het goed zegt en fout opschrijft, heeft een ander probleem dan een kind dat twijfelt.

Print de PDF gratis en laat elk woord eerst hardop zeggen met beide lidwoorden ervoor, de en het achter elkaar; bijna altijd voelt een van de twee meteen fout. Twijfelt een kind, laat het dan het verkleinwoord proberen, want dat krijgt altijd het en dat maakt het contrast hoorbaar. Zijn acht woorden lezen te veel, dan zetten de kleuterbladen met vier of acht plaatjes hetzelfde vraagstuk om in kijken en omcirkelen, zonder schrijfwerk. Woordsoorten is de pagina die daarna kijkt naar wat voor woord er achter het lidwoord staat.