Husselzinnen: het leesteken staat er wel, de hoofdletter niet

Het leesteken verraadt hier het einde van de zin, en niets verraadt het begin. Op het blad staan vier husselzinnen over fruit, elk in een eigen baan met links een plaatje en daarnaast vier tot zes woordtegels door elkaar. Aan een van de tegels zit een punt of een vraagteken vast: dat is het laatste woord. Alle andere tegels staan in kleine letters, ook het woord dat vooraan hoort. Alleen namen houden hun hoofdletter, waar ze ook in de zin staan, dus een tegel met een hoofdletter zegt op dit blad dat het woord een naam is en niet dat het de zin begint. Onder de tegels lopen twee schrijfregels.

Deze versie draait de gewone aanwijzing om. Op het blad met hulp zoekt het kind de hoofdletter en zet die vooraan; hier moet het van achteren naar voren werken, want alleen het einde staat vast. Dat dwingt tot lezen op betekenis: staat er een vraagteken, dan hoort er een vraagwoord of een werkwoord vooraan, en dat is in het Nederlands een zichtbaar ander zinspatroon dan bij een mededeling. In de zinnen van dit blad staat een naam altijd op de eerste plaats, dus waar een hoofdletter opduikt, valt hij samen met het begin, maar op de zinnen zonder naam is er geen hoofdletter om op te leunen. De SLO-kerndoelen voor groep 3 noemen bij taalbeschouwing het herkennen van de zin als eenheid met een begin en een eind.

Print de PDF gratis en laat het kind eerst de tegel met het leesteken apart leggen; die staat vast en de rest is de puzzel. Zeg de zin daarna hardop, twee keer, voordat er iets op de regel komt. Nakijken gaat met drie vinkjes: klopt de volgorde, staat de hoofdletter vooraan, en staat het leesteken er weer. Het blad met hulp geeft de hoofdletter ook terug en houdt het bij drie zinnen; het blad zonder hulp haalt ook het leesteken weg. Hoofdletters en leestekens oefent daarna alleen nog het overschrijven.