Verhaaltjessommen: een keersom en een groepjessom

Het ene verhaaltje bouwt groepen op, het andere breekt ze uit elkaar. Op dit werkblad verhaaltjessommen voor groep 5 staan twee kaarten over dieren. Op de eerste staan drie rijen van vijf spechten, met de rijen als aparte kaders getekend, en de vraag is hoeveel spechten dat samen zijn. Op de tweede staat een rij van twaalf koala's zonder kaders, en de vraag is hoeveel groepjes van twee dat worden: die groepjes omcirkelt het kind zelf. Bij elke kaart horen een puntenraster, een gestippeld antwoordvakje en een schrijfregel voor de antwoordzin.

Keer en delen zijn twee kanten van hetzelfde plaatje, en op dit blad staan die twee kanten letterlijk onder elkaar. Op de bovenste kaart zijn de groepen al getekend en zoek je het totaal; op de onderste is het totaal er en zoek je de groepen. Een kind dat dat verband ziet, hoeft de deelsom niet apart uit het hoofd te leren, want de tafel die het al kent, geeft het antwoord ook andersom. Deze combinatie is bewust gekozen boven keer met verdelen, omdat groepjes maken de directe omkering van herhaald optellen is en de twee kaarten daardoor het scherpst tegenover elkaar staan. De SLO-kerndoelen voor groep 5 vragen vermenigvuldigen en delen toe te passen in betekenisvolle situaties. De leerkracht vraagt na afloop welke som bij de tweede kaart hoort en of die ook als keersom te schrijven is.

Print de PDF gratis en laat het kind na de twee kaarten allebei de sommen naast elkaar opschrijven, de keersom en de deelsom, en kijken wat er hetzelfde is. Dat gesprek van een minuut is de opbrengst van dit blad. Het blad met twee keersommen is de rustige start, en het blad met twee soorten delen zet de beide deelsommen tegenover elkaar. Het blad met alles door elkaar voegt er een derde verhaaltje aan toe en zegt niet meer welke bewerking waar hoort. De rekenpiramide oefent dezelfde omkering met optellen en aftrekken.