Woordsoorten zonder plaatjes: twaalf woorden alleen lezen

De plaatjes zijn weg. Op dit werkblad woordsoorten voor groep 4 staan twaalf kaartjes bovenaan in twee rijen, vier per woordsoort, en op geen enkel kaartje staat nog een tekeningetje. De zelfstandige naamwoorden gaan over fruit, maar dat kan het kind alleen aan het woord zelf zien. Daaronder staan drie hoge bakken met schrijfregels, met boven elke bak hetzelfde pictogram als op de andere bladen van deze reeks en eronder de naam van de woordsoort. Het kind leest elk kaartje, beslist bij welke soort het hoort en schrijft het woord in de juiste bak.

Het wegvallen van de plaatjes is de hele verandering, en die is groter dan hij lijkt. Op de versie met negen woorden waren de naamwoorden herkenbaar aan hun tekening, zodat een kind kon sorteren zonder te lezen. Hier moet elk woord ontsleuteld worden, en pas daarna komt de vraag welke soort het is. Bovendien zijn de hoe-woorden uitgebreid met minder zichtbare eigenschappen dan kleur en maat, denk aan zoet, zwaar of glanzend, en zitten er werkwoorden bij als gooien en tekenen. De SLO-kerndoelen voor groep 4 noemen bij taalbeschouwing het herkennen van de drie woordsoorten, en zonder plaatjes wordt dat een leesopdracht en een denkopdracht tegelijk. De leerkracht ziet aan een fout welk van de twee misging: een fruitwoord in de bak met werkwoorden wijst op te snel lezen, terwijl zoet bij de zelfstandige naamwoorden een echte redeneerfout is.

Print de PDF gratis en spreek af dat het kind bij twijfel het woord in de zin het is heel of ik kan zet, want een van de twee past altijd. Vier woorden per bak vullen de regels precies, dus een bak met vijf woorden verraadt de fout zonder dat je hoeft na te kijken. De versie met negen woorden geeft de plaatjes terug als dit te veel wordt, en de versie met vijftien woorden voegt karakterwoorden als nieuwsgierig en slaperig toe. Hoofdletters en leestekens werkt met dezelfde woorden terug in hele zinnen.