Woordweb: één woord, veel samenstellingen

Eén woord in het midden, drie plaatjes eraan vast, en dat twee keer: dit blad drukt twee woordwebben met samenstellingen. In de bovenste kaart staat links een omkaderde regenwolk met het woord regen eronder, en drie takken leiden naar drie plaatjessommen: een wolk plus een jas, een wolk plus een druppel, een wolk plus een regenboog, elk eindigend in een schrijfregel. In de onderste kaart is het kernwoord vis, en de takken zijn een clownvis plus een vis, een goudvis plus een vis en een kogelvis plus een vis. Het kind schrijft op elke regel de samenstelling die de tak maakt: regenjas, regendruppel, regenboog; clownvis, goudvis, kogelvis. Het kernwoord staat gedrukt; de takwoorden komen uit de plaatjes.

Een web laat iets zien wat de rij-voor-rij-bladen niet kunnen: één woord is een bouwsteen die in veel samenstellingen terugkomt, soms vooraan (regenjas, regenboog) en soms achteraan (goudvis, kogelvis). Zien dat regen vast blijft staan terwijl de tweede helft wisselt, leert het kind een samenstelling te lezen als een kern met een bepaler ervoor of erachter, en het volgende web laat zien dat de bouwsteen ook aan de andere kant kan staan. Het kernwoord is gegeven, zodat de spelling van het herhaalde deel nooit onzeker is; de moeite gaat naar de wisselende helft. De SLO-kerndoelen voor groep 4 noemen bij taalbeschouwing het herkennen van woorddelen die in meerdere woorden terugkomen. De leerkracht vraagt, als de drie regels vol zijn, om nog één woord met vis erin, zwaardvis, walvis, en de rij loopt door tot buiten het blad.

Het print op één vel met drie regels per web en ruime witruimte tussen de twee. Het sluit de reeks samenstellingen af: het basisblad plaatje + plaatje bouwt één woord per keer, verdeel en verbind halen woorden uit elkaar en zetten ze in elkaar, en het web verzamelt een familie rond één woord. Een woordmuur is de natuurlijke volgende stap voor de woorden die de klas toevoegt.