Onderzoeksverslag: mijn proefje met drijven en zinken

Vier genummerde stappen vormen dit onderzoeksverslag. Bij 1, Mijn vraag, kiest het kind een van twee onderzoeksvragen door een hokje aan te kruisen. Op deze afdruk zijn dat: Drijft een sinaasappel met schil? Drijft hij ook zonder schil? En: Hoeveel blokjes kan een bootje van klei dragen voordat het zinkt? Bij 2, Ik denk, staan twee schrijflijnen voor de voorspelling. Bij 3, Wat er gebeurde, staan twee lege bakken water om in te tekenen, met twee schrijflijnen ernaast. Bij 4, Wat ik heb geleerd, staat het begin van de zin al klaar: Nu weet ik dat.

Dit is de opbouw van een echt onderzoek, op kindformaat: een vraag, een verwachting, een test, een waarneming en een conclusie. Het kind doet het proefje zelf en schrijft het verslag erbij. Beide vragen hebben een verrassend antwoord: een sinaasappel met schil drijft, maar zonder schil zinkt hij, en een kleibootje kan meer dragen dan je denkt. Zo oefent een kind in groep 5 onderzoekend leren van begin tot eind, zoals de SLO-kerndoelen voor natuur en techniek het vragen, en schrijft het tegelijk een korte zakelijke tekst.

Eén vel in kleur. Zet voor beide vragen materiaal klaar: sinaasappels, boetseerklei, blokjes en een bak water. Laat kinderen in tweetallen werken, maar elk een eigen verslag schrijven. De twee bakken passen precies bij de sinaasappel, met en zonder schil; wie het kleibootje test, tekent het bootje in de ene bak leeg en in de andere vol blokjes. Wie het verslag af heeft, kan de vraag van de ander ook nog testen. Dit is het slotblad van de reeks drijven en zinken.