Klankdozen

Over dit hulpmiddel

Klankdozen maken het hakken en plakken zichtbaar: het kind hoort een woord, hakt het in klanken en legt voor elke klank een fiche in een vakje. Zo ziet een kind in groep 3 letterlijk dat vis uit drie klanken bestaat — v, i, s — en dat letters en klanken niet altijd één op één lopen.

De woordenlijsten volgen de opbouw van het aanvankelijk lezen: eerst klankzuivere mkm-woorden, dan woorden met tweetekenklanken zoals aa, oe, ij en ui (één klank, dus één vakje), en daarna clusters zoals sl- en -lk. Ook lastige gevallen zijn didactisch correct verwerkt: sch bestaat uit twee klanken (s + ch) en krijgt dus twee vakjes, terwijl ng juist één klank is.

De tool werkt direct in de browser op het digibord, de tablet en de computer, zonder installatie en zonder account. Er is geen timer en geen score: alleen een rustige oefenplek voor fonemisch bewustzijn, precies wat de kerndoelen voor taal in de onderbouw vragen.

Zo gebruik je het in de klas

• Kies een woordenlijst die past bij waar de groep is: klankzuivere mkm-woorden, tweetekenklanken of clusters.
• Tik op het plaatje om het woord te horen en laat de kinderen het woord eerst hardop hakken: v - i - s.
• Laat het kind voor elke klank die het hoort een fiche in een vakje leggen, van links naar rechts.
• Zet de letters op 'verborgen' voor puur luisteren, of laat ze meekomen tijdens het leggen als brug naar het lezen.
• Plak het woord daarna samen weer aan elkaar: wijs de vakjes één voor één aan en zeg het woord in één keer.

Ideeën voor in de klas

• Warming-up op het digibord: de hele groep hakt het woord in koor mee terwijl één kind de fiches legt.
• Laat kinderen in tweetallen werken: de een hakt het woord, de ander controleert door het woord weer aan elkaar te plakken.
• Vraag bij woorden als maan en boek: hoeveel letters zie je, en hoeveel klanken hoor je? Zo ontdekken kinderen dat aa en oe één klank zijn.
• Gebruik schip als denkwoord: laat de kinderen zelf ontdekken dat sch uit twee klanken bestaat en dus twee vakjes nodig heeft.
• Typ onder 'Mijn woorden' de woorden van de kern waar je deze week aan werkt en oefen ze klassikaal of in de kleine kring.