Splitsen

Over dit hulpmiddel

Splitsen is het geheel-en-delen-apparaat, op het digibord. Bovenin ligt een getal in het nest; daaronder houden twee delen de fiches vast. Een kind schuift één fiche naar de andere kant, de twee delen veranderen en het getal bovenin blijft precies zoals het was. Dat is de hele les, en die zit in het materiaal en niet in een zin erboven: er is geen manier om een fiche toe te voegen of weg te halen, dus de delen kunnen niet ophouden samen het geheel te zijn.

Met twee kleuren wordt de splitsing zichtbaar. Het linkerdeel draagt de ene kleur, het rechterdeel de andere, en bovenin staan ze als één ononderbroken rij — een fiche overzetten maakt die rij niet langer of korter, het verandert precies één fiche van kleur. Een dubbel leest als een volle rij per kleur. Er wordt hier niets nagekeken en niets geteld, want elke splitsing van een getal is goed bedacht: zes is vier en twee, en zes is ook vijf en één.

Een doek bedekt het geheel of een van de delen, en hetzelfde bord wordt de drie vragen die je in de klas echt stelt: hoeveel zijn er samen, en hoeveel zitten er verstopt. Zolang de doek erop ligt zwijgt alles — het getal, de stem en het overzicht verraden niets meer. Getallen tot tien, alle drie de doeken, vier vormen fiche, drie kleursets, de stem en de schrijfwijze zijn gratis. Getallen tot twintig, het overzicht van alle gevonden splitsingen en het afdrukvel van twee pagina’s horen bij het Leerkracht-abonnement.

Zo gebruik je het in de klas

• Zet het bord op het digibord en stel het getal van vandaag in met plus en min, of tik op vijf, tien of twintig.
• Laat een kind naar voren komen en op een deel tikken. Eén fiche schuift naar de andere kant; tikken werkt net als slepen, op bord én tablet.
• Zeg de splitsing elke keer samen hardop: zes is vier en twee. Zet de stem aan en het bord zegt het met jullie mee, in jullie taal.
• Dek een deel af en vraag hoeveel er verstopt zitten. Dek juist het geheel af en vraag hoeveel het er samen zijn — niets op het bord geeft het antwoord.
• Zet de schrijfwijze aan als je de som naast de fiches wilt, of alle vier de sommen als de groep eraan toe is.

Ideeën voor in de klas

• Kies één getal voor de hele week. Maandag is zes, en elke ochtend vindt een ander kind een andere splitsing.
• Zet twee kleuren aan en vraag na een overzetting wat er veranderd is. De rij bovenin is even lang; één fiche is van kleur veranderd.
• Dek een deel af vóórdat het kind een fiche overzet, zodat de groep zonder te kijken moet bedenken wat er gebeurd is.
• Druk het vel af, deel echte fiches uit en laat ze op de grond doen wat jij op het bord deed.